Ефективність комбінації цитиколіну з гінкго білоба у пацієнтів із помірними когнітивними порушеннями: результати порівняльного дослідження з монотерапією

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Лариса Міщенко
Іванна Ревенько
Олена Матова
Марина Моспан

Анотація

Серцево-судинні захворювання, серед яких провідне місце посідає артеріальна гіпертензія (АГ), є незалежними факторами ризику розвитку та прогресування когнітивних порушень. Основною стратегією в попередженні розвитку деменції залишається корекція серцево-судинних факторів ризику, а також пошук додаткових шляхів запобігання розвитку та прогресуванню когнітивної дисфункції із залученням нейропротекторної і вазопротекторної терапії.


Мета дослідження: оцінка впливу фіксованої комбінації (ФК) цитиколіну та гінкго білоба (дієтична добавка Аксональ) на показники когнітивної функції у пацієнтів із синдромом помірних когнітивних порушень (ПКП) порівняно з монотерапією цитиколіном або гінкго білоба.


Матеріали та методи. Під час дослідження вивчалася динаміка когнітивних показників у пацієнтів з АГ, які приймали ФК цитиколін/гінкго білоба (дієтична добавка Аксональ) та монотерапію цитиколіном або гінкго білоба протягом 90 днів. У подвійне сліпе дослідження було включено 70 пацієнтів із синдромом ПКП, середній вік яких на момент участі становив 65,30 ± 5,54 року. Усі пацієнти отримували лікування відповідно до чинних стандартів/протоколів надання медичної допомоги, затверджених Міністерством охорони здоров’я України. Когнітивні функції оцінювали за допомогою Монреальського когнітивного тесту (МoCA), таблиць Шульте, символ-цифрового тесту та тесту Струпа.


Результати. Порівняльний аналіз продемонстрував перевагу ФК цитиколін/гінкго білоба над групою монотерапії (цитиколін або гінкго білоба) у вірогідному підвищенні показника інтегрального тесту МoСА на 11,4% (з 23,6 ± 1,5 до 26,3 ± 1,7 бала, р < 0,001), відновленні когнітивних функцій у доменах «виконавчі навички» (0,33 ± 0,65 проти 0,26 ± 0,68 бала, р = 0,03); «увага і навички рахування» (0,09 ± 0,29 проти 0,01 ± 0,52 бала, р = 0,01); «пам’ять, відкладене повторення» (1,57 ± 1,51 проти 0,71 ± 1,51 бала, р = 0,02), а також у покращенні швидкості обробки інформації та концентрації уваги (час на виконання символ-цифрового тесту зменшився на 16% проти 8,3%, р = 0,04); підвищенні когнітивної гнучкості та посиленні когнітивного пізнавального контролю (коефіцієнт інтерференції при виконанні тесту Струпа зменшився з 63,3 ± 24,2 до 54,3 ± 33,3 с, р = 0,03), покращенні якості життя – до 97% за шкалою оцінки якості життя SF-36 (Short Form 36 Health Survey).


Висновки. Терапія подвійною ФК порівняно з монотерапією продемонструвала вищу ефективність у покращенні когнітивних функцій, добру переносимість і високий рівень прихильності до лікування.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Як цитувати
Міщенко, Л., Ревенько, І., Матова, О., & Моспан, М. (2025). Ефективність комбінації цитиколіну з гінкго білоба у пацієнтів із помірними когнітивними порушеннями: результати порівняльного дослідження з монотерапією. Сімейна Медицина. Європейські практики, (3), 52–60. https://doi.org/10.30841/2786-720X.3.2025.339899
Номер
Розділ
На допомогу лікарю-практику

Посилання

GBD 2019 Dementia Forecasting Collaborators. Estimation of the global prevalence of dementia in 2019 and forecasted prevalence in 2050: an analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet Public Health. 2022;7(2):e105-25. doi: 10.1016/S2468-2667(21)00249-8.

Ou YN, Tan CC, Shen XN, Xu W, Hou XH, Dong Q, et al. Blood pressure and risks of cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis of 209 prospective studies. Hypertension. 2020;76(1):217-25. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.120.14993.

Pacholko A, Iadecola C. Hypertension, neurodegeneration, and cognitive decline. Hypertension. 2024;81(5):991-1007. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.123.21356.

Gottesman RF, Albert MS, Alonso A, Coker LH, Coresh J, Davis SM, et al. associations between midlife vascular risk factors and 25-year incident dementia in the Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Cohort. JAMA Neurol. 2017;74(10):1246-54. doi: 10.1001/jamaneurol.2017.1658.

Livingston G, Huntley J, Sommerlad A, Ames D, Ballard C, Banerjee S, et al. Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission. Lancet. 2020;396(10248):413-46. doi: 10.1016/S0140-6736(20)30367-6.

Rawlings AM, Juraschek SP, Heiss G, Hughes T, Meyer ML, Selvin E, et al. Association of orthostatic hypotension with incident dementia, stroke, and cognitive decline. Neurology. 2018;91(8):e759-68. doi: 10.1212/WNL.0000000000006027.

Mahinrad S, Bennett DA, Sorond FA, Gorelick PB. Blood pressure variability, dementia, and role of antihypertensive medications in older adults. Alzheimers Dement. 2023;19(7):2966-74. doi: 10.1002/alz.12935.

Paganini-Hill A, Bryant N, Corrada MM, Greenia DE, Fletcher E, Singh B, et al. Blood pressure circadian variation, cognition and brain imaging in 90+ year-olds. Front Aging Neurosci. 2019;11:54. doi: 10.3389/fnagi.2019.00054.

Gottesman RF, Egle M, Groechel RC, Mughal A. Blood pressure and the brain: the conundrum of hypertension and dementia. Cardiovasc Res. 2025;120(18):2360-72. doi: 10.1093/cvr/cvaf010.

Canavan M, O’Donnell MJ. Hypertension and cognitive impairment: a review of mechanisms and key concepts. Front Neurol. 2022;13:821135. doi: 10.3389/fneur.2022.821135.

Caunca MR, De Leon-Benedetti A, Latour L, Leigh R, Wright CB. Neuroimaging of cerebral small vessel disease and age-related cognitive changes. Front Aging Neurosci. 2019;11:145. doi: 10.3389/fnagi.2019.00145.

Li Q, Yang Y, Reis C, Tao T, Li W, Li X, et al. Cerebral small vessel disease. Cell Transplant. 2018;27(12):1711-22. doi: 10.1177/0963689718795148.

Ungvari Z, Toth P, Tarantini S, Prodan CI, Sorond F, Merkely B, et al. Hypertension-induced cognitive impairment: from pathophysiology to public health. Nat Rev Nephrol. 2021;17(10):639-54. doi: 10.1038/s41581-021-00430-6.

Dintica Ch, Habes M, Erus G, Vittinghoff E, Davatzikos C, Nasrallah I, et al. Elevated blood pressure is associated with advanced brain aging in midlife: A 30-year follow-up of The CARDIA Study. Alzheimers Dement. 2022;19(3):924-32. doi: 10.1002/alz.12725.

Wardlaw JM, Debette S, Jokinen H, De Leeuw FE, Pantoni L, Chabriat H, et al. ESO Guideline on covert cerebral small vessel disease. Eur Stroke J. 2021;6(2):CXICLXII. doi: 10.1177/23969873211012132.

Petersen RC. Mild cognitive impairment. Continuum (Minneap Minn). 2016;22(2 Dementia):404-18. doi: 10.1212/CON.0000000000000313.

Kasper S, Bancher C, Eckert A, Förstl H, Frölich L, Hort J, et al. Management of mild cognitive impairment (MCI): The need for national and international guidelines. World J Biol Psychiatry. 2020;21(8):579-94. doi: 10.1080/15622975.2019.1696473.

Forette F, Seux ML, Staessen JA, Thijs L, Babarskiene MR, Babeanu S, et al. The prevention of dementia with antihypertensive treatment: new evidence from the Systolic Hypertension in Europe (Syst-Eur) study. Arch Intern Med. 2002;162(18):2046-52. doi: 10.1001/archinte.162.18.2046.

Godin O, Tzourio C, Maillard P, Mazoyer B, Dufouil C. Antihypertensive treatment and change in blood pressure are associated with the progression of white matter lesion volumes: The three-City (3C)-Dijon Magnetic Resonance Imaging Study. Circulation. 2011;123:266-73. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.110.961052.

Burchynskyi SH. Multimodality of pharmacological brain protection as a basis for successful therapy in angioneurology. Int Neurol J. 2021;17(4):40-7. doi: 10.22141/2224-0713.17.4.2021.237602.

Gachowska M, Szlasa W, Jolanta Saczko J, Julita Kulbacka J. Neuroregulatory role of ginkgolides. Mol Biol Rep. 2021;48:5689-97. doi: 10/1007/s11033-021-06535-2.

Kandiah N, Chan YF, Chen C, Dasig D, Dominguez J, Han SH, et al. Strategies for the use of Ginkgo biloba extract, Egb 761®, in the treatment and management of mild cognitive impairment in Asia: Expert consensus. CNS Neurosci Ther. 2021;27(2):149-62. doi: 10.1111/cns.13536.

Singh SK, Srivastav S, Castellani RJ, Plascencia-Villa G, Perry G. Neuroprotective and Antioxidant Effect of Ginkgo biloba Extract Against AD and Other Neurological Disorders. Neurotherapeutics. 2019;16(3):666-74. doi: 10.1007/s13311-019-00767-8.

García-Alberca JM, Gris E, Mendoza S. Combined treatment with Ginkgo biloba extract EGb 761 plus acetylcholinesterase inhibitors improved cognitive function and neuropsychiatric symptoms in patients with mild cognitive impairment. Alzheimers Dement (N Y). 2022;8(1):e12338. doi: 10.1002/trc2.12338.

Kuznetsov VV, Glazovska II, Kuznietsova AV, Kobush OM. Evaluation of the effectiveness of the neurovasoprotective complex Axonal in patients with cognitive impairment in chronic cerebral ischemia on the background of cerebrovascular diseases. Int Neurol J. 2024;20(8):10-9.